| Llinell
amser forwrol Llyn
1860
-1879
1861-
Drylliwyd stemar Ym Mhorth Neigwl.
1861
- Daeth 715 o longau i Bortdinllaen yn ystod y flwyddyn.
1862 - Adeiladwyd y Barc "Mary Pughe" 765 tunnell
ym Mhwllheli
1862
- Chwef 2il, Cafodd y Sgwner "Diligence", (a adeiladwyd
yn Nefyn) ei dryllio yn Abersoch. 'Roedd yn cario cargo o glai
pibell ac yn teithio i Newry.
1863 - Adeiladwyd y Sgwner "Ocean Maid" yn
Nefyn.
1863 - Cafodd Robert Rees o Forfa Nefyn fedal Efydd gan
y R.N.L.I. am iddo achub 23 oddi ar y "Bodvel" a llongau
eraill a ddrylliwyd ym Mhorthdinllaen ar yr un diwrnod.
1863
- Rhag 3ydd, Cafodd y Sgwner "Bardsey" ei dryllio
oddi ar Borthdinllaen.
1864 - Sefydlwyd gorsaf bad achub Porthdinllaen. Y "Cotton
Sheppard" oedd y bad achub cyntaf yno.
1864 - Collwyd y Sgwner "Racer" oddi ar Enlli.
1865 - Drylliwyd llong o'r Awstralia oddi ar Rhiw.
1866 - Rhag. 6ed drylliwyd y Sgwner "Henry Catherine"
oddi ar Borth Neigwl un yn unig a gafodd ei achub.
1866 - Adeiladwyd y llongau "Robert Jones"
and "Isolina" yn Nefyn.
1866 - Collwyd y "Columbia" ym Mhorthdinllaen.
1866 - Sefydlwyd "The Provincial Shipowners Marine
Protection Society" yn Nefyn. Sefydlwyd hefyd y "Provincial
A.I. Mutual Marine Insurance Co".
1867 - Drylliwyd y Sgwner "Six Brothers" ym
Mhorthdinllaen.
1867 - Drylliwyd y Sgwner "Vine" o Nefyn oddi
ar Tudweiliog.
1868
- Adeiladwyd y Sgwner "Joseph Nicholson" 99 tunnell
yn Nefyn gan Rees Davies. David Davies oedd y perchenog .Fe'i
collwyd yn 1884.
1868 - Drylliwyd llong a oedd yn cario coed yn Aberdaron.
1868 - Sefydlwyd yr "Ancient Briton Mutual Marine
Insurance Society' yn Nefyn.
1869 - Collwyd y Sgwner "Voelas" yn agos i
Enlli.
1869 - Sefydlwyd y "Cambrian Freight and Outfit
Insurance Co." yn Nefyn.
1870
- Adeiladwyd y Sgwner "Miss Pritchard" yn Nefyn.
1870-
Ym mis Hydref,
drylliwyd y Llong Americanaidd y "Sorrento" ger Llangwnnadl.
'Roedd ar daith o Lerpwl i New Orleans.
1870
- Drylliwyd y Sgwner "Nymph" ym Mhorthdinllaen.
1870 - Sefydlwyd gorsaf bad achub Abersoch.
1872 - Sefydlwyd y "Victoria Mutual Marine Insurance
Society" yn Nefyn.
1872 - Sefydlwyd y "North Wales Mutual Marine Marine
Insurance Co." yn Nefyn.
1873 - Lansiwyd y Brig "Sybile Wynne" ym Mhorthdinllaen.
Yn y bore pregethodd Ieuan Gwyllt ar fwrdd y llong.
1874
- Drylliwyd y Sgwner "Reindeer" 75 tunnell (a
adeiladwyd yn Nefyn yn 1841) yn Enlli, roedd yn cario llechi
i gwmni "Coles" o LLundain.
1875
- Ion. bu i'r stemar "Cardigan" a llong arall daro
yn erbyn eu gilydd ym Mae Ceradigion tra ar daith o Geredigion
i Felffast. Daeth ir lan ym Mhwllheli yno y bu hyd nes y drylliodd
yn llwyr.
1875 - Drylliwyd y Sgwner "Martha oddi ar Pistyll.
1877 - Ffurfiwyd y "Britain Iron Sailing Ship Co."
yn Nefyn.
1878-
Yr oedd cyfanswm gwerth y llongau a yswyriwyd gan wahanol gwmniau
yswyriant o Nefyn dros £2,000,000 yn y flwyddyn yma.
1878 Cafwyd corn rhybudd ar Enlli am y tro cyntaf.
1878 - Lansiwyd y "W.D.Potts" sef y Sgwner
ddiwethaf a adeiladwyd ym Mhwllheli, hefyd lansiwyd y Brig "Carl
& Louise" 183 tunnell.
1879 - Achubwyd 6 pan aeth y llong "Baron" i drafferthion
oddi ar Borthdinllaen.
1879 - Ffurfiwyd y "South Wales Iron Sailing Ship
Freight and Outfit Co." yn Nefyn.
1879 - Drylliwyd y Sgwner "Weaver" ym Mhorthor,
Aberdaron.

1880
- 1899
1880-
Lawnsiwyd y Sgwner "Venus" yr olaf a adeiladwyd yn
Nefyn.
1881-
Ar
Fawrth y 3ydd, drylliwyd y llong "Royal Charter" o
Borthmadog ar Faen Mellt wrth iddi hwylio ar daith i Ddulyn.
1881-
Ar Hydref y 14eg drylliwyd
y stemar "Cyprian" ym
Mhorth Cwmistir, Edern. Roedd 22 criw o bu farw 14.
1881
- Drylliwyd y Sgwner "Miss Beck" ym Mhorthdinllaen.
1881
- Ffurfiwyd y "Nefyn Shipowners Mutual Marine Protection
Assoc., Co."
1882
- Ion 3ydd, Drylliwyd y Sgwner "Sedelous" (A adeiladwd
yn Nefyn yn 1849) ar dwmpath tywod ym Mhorthmadog roedd yn cario
mwyn haearn a dynameit.
1882
- Drylliwyd y barc "Lady Hings" oddi ar Trefor.
1883
- Drylliwyd y barc "Perseveranza" ym Mhorth Neigwl.
1884
- Drylliwyd y Brig "Luther" o'r Alban ym Mhorth Iago,
tra ar daith o Dundee i Newfoundland.
1884
- Sefydlwyd y "Prydain Steam Ship Co." yn Nefyn.
1888
- Drylliwyd y Sgwner "Ann Jones" 85 tunnell o Bwllheli,
yn Humber.
1889
- Sefydlwyd gorsaf bad achub ym Nhrefor.
1890
- Cafodd y cwmni "Pwllheli and Nefyn Mutual Marine Insurance
Co." ei ddirwyn i ben.
1891
- Sefydlwyd gorsaf bad achub Pwllheli. Y "Margaret Platt"
oedd y bad cyntaf yno.
1891
- Drylliwyd y Sgwner "William" ym Mhorth Golmon.
1893
- Mawrth 15ed, aeth y stemar "Glendarrock" i drafferthion
oddo ar Bwllheli, achubwyd 11.
1893
- Gorff 7ed, boddwyd dau wedi i gwch droi drosodd mewn regata
yn Nefyn.
1894
- Drylliwyd y Smac "Dauntless" o Jersey ym Mhorthdinllaen.
1894
- Boddodd y Smac "Alpha" oddi ar Bwllheli.
1894
- Caewyd gorsaf bad achub Trefor.
1896
- Mehe 6ed. Drylliwyd y Sgwner "Idea" ym Mhorth Neigwl.
1898
- Drylliwyd dwy Sgwner y "Joseph Nickolson" a'r "Twelve
Apostles" ym Mhorth Neigwl.
1899-
Ar Orffennaf y 1af, bu farw 12 gyda'r mwyafrif yn blant, mewn
damwain oddi ar Bwllheli


1900
- 1919
1901-
Drylliwyd y Barque
y "Stuart" yn Mhorth Ty Mawr, Llangwnnadl 'roedd ar
daith i Seland Newydd o Lerpwl.
1901
- Cafodd llong yn eiddo i "White Abbey" ei golchi
i'r lan ym Mhwllheli. Aeth i drafferthion fisoedd ynghynt.
1902
- Drylliwyd y Sgwner "fossil" yn Llanbedrog.
1903
- Dechreuwyd ar y gwaith adeladu ar yr harbwr ym Mhwllheli.
1904
- Drylliwyd y Sgwner "Miss Prichard" (a adeiladwyd
yn Nefyn yn1870) oddi ar Cape wrath, roedd ar ei ffordd i Copenhagen
yn cario llechi.
1905
- Drylliwyd y Sgwner "Gowerian" yn Abersoch.
1907
- Maw 16eg, Drylliwyd y Sgwner "Brothers" a adeiladwyd
yn Nefyn, oddi ar Abersoch.
1908
- Gwelwyd y llong deithio "Lusitania", oddi ar arfordir
Llyn.
1909
- Mewn gwrthdrawiad, drylliwyd y Sgwner "Ann & Jane
Pritchard" a adeiladwyd ym Mhwllheli yn 1859.
1910
- Drylliwyd y llong "Sarah" ym Mhorthdinllaen.
1912
- Maw 28ain, Drylliwyd y Sgwner "Margaret & Elizabeth"
ym Mhorth Iago 'roedd yn cario glo i Rhiw.
1914
- Ion, 26th, Drylliwyd y Sgwner "Harvest Home" yng
nghyffuniau Uwchmynydd, Aberdaron. 'Roedd yn cario clai.
1916
- Ion, 2ail, Drylliwyd y llong "Porthalloch" yn Sarn
Padrig, Abersoch. Roedd yn cario "nitrate of soda"
i Frisco.
1916
- Gwelwyd nifer o longau tanfor o'r Almaen oddi ar arfordir
Llyn.
1917
- Gwelwyd y llong deithio C.P.R. yn mynd heibio ar ei thaith
drwy swnt Enlli.
1917
- Gwelwyd sawl gosgordd yn mynd heibio, oddi ar arfordir Llyn.
1918
- Cafoddd y llong deithio "Oransa" ei thorpidio oddi
ar Enlli.
1918-
Darganfeuwyd nifer o gyrff o'r llongau "Leinster"
a "Burutu" ar hyd arfordir Llyn.

1920
- 1941
1920-
Cynhaliwyd regata yn Nefyn, am y tro cyntaf ers blynyddoedd.
1924
- Ffurfiwyd y "South Caernarfonshire Yacht Club".
1926
- Cafwyd seremoni lansio yr "M.O.Y.E.", y bad achub
modur cyntaf yn Llyn ym Mhorthdinllaen.
1927
- Caewyd gorsaf bad achub Abersoch.
1927
- Aeth y Stemar "Matje" i'r
lan ym Mhorthdinllaen.
1930
- Sefydlwyd gorsaf gwylwyr y glanau ym Mhorthdinllaen..
1931
- Cafwyd y bad achub modur "William Macpherson" ym
Mhwllheli.
1931
- Caewyd gorsaf bad achub Cricieth
1932 -
M.V. Maraboe ddaeth I'r lan yn Ngharreg y Llam 28 ain 1932. Tynnwyd
hi oddiyno 29ain. Gan y tynfad Ranger.

1933
- Maw 22ain. Cafodd cwch bach gada dau ddyn arno, a oedd yn
pysgota yn Nhudweiliog ei chwythu allan i'r mor a glaniodd yn
saff 35 awr yn ddiweddarach yn County Down yn Iwerddon.
1934
- Awst. Suddodd y stemar "Pultney" mewn gwrthdrawiad
gyda s.s. "Thelma" oddi ar Enlli. 'Roedd yn cario
glo o Benmaenmawr.
1934
- Hyd. Daeth y Stemar "Dimitros Inglesos" o Roeg i'r
lan ym Mhorthdinllaen iw thrwsio.
1934
- Bu farw Mrs Jones Ty Coch Inn, yr unig ddynes "Harbourmaster"
yn y wlad.
1934
- Gwelodd pobl Aberdaron yr R.M.S. "Queen Mary" yn
pasio ar ei thaith, heibio Enlli.
1935
- Drylliwyd yr iot "Helfa" oddi ar Edern.
1935
- Saith llong ryfel yn angori ym Mhorth Neigwl.
1937
- Daeth yr s.s. "Oakvilla" ir
lan ym Mhorth Nant.

1940
- Adeiladwyd H.M.S. Glendower, safle hyfforddi y Lleng Brydeinig
yn Afonwen.
1940-
Cafodd tancer o'r iseldiroedd ei thynnu Borthdinllaen, ar ôl
cael ei bomio oddi ar Enlli.
1941-
Bomiwyd tancer olew ai rhoi ar dan oddi ar arfordir Llyn.
1942
- Rhag. Tarodd y Stemar "Knut" o Ddenmarc ffrwydron
oddi ar Enlli. Glaniodd 15 o'r criw ym mad achub y llong ym
Mhorthdinllaen.
1942
- Daeth llawer o ffrwydron i'r lan ar arfordir Llyn.
1951-
Ddrylliwyd
yr "Amy Summerfield yn Nghaer Nant 1951.


AMGUEDDFA
HANESYDDOL A MORWROL LLYN, NEFYN
Hen
Eglwys y Santes Fair, Stryd y llan, Nefyn.
Ar
agor: Dechrau Gorffenaf hyd ganol Medi. Dydd Llun i Sadwrn:
10:3Oam - 4.30p.m. Dydd Sul: 2:OOp.m. - 4.00p.m. Mynediad:AM
DDIM - Rhoddion yn dderbyniol.

Manylion pellach: Capt. R Rice Hughes. ffôn: (01758) 7202
70 Cawn ffotograffau, darluniau ac arteffactau yn dangos y cysylltiad
agos fu rhwng yr ardal a'r môr - adeiladu llongau a llongau
mawr yn hwylio'r byd gyda chriw a swyddogion o Nefyn - yn ogystal
a bywyd dyddiol ar droad y l9fed ganrif.
|
Lleyn
Maritime Timeline
1860
-1879
1861-
A steamer was wrecked at Hell's mouth.
1861
- 715 vessels put in to Portdinllaen during the year.
1862 - The Barque "Mary Pughe" of 765 tons
was built at Pwllheli.
1862
- Feb 22nd, The Schooner "Diligence", built at Nefyn,
was wrecked at Abersoch whilst on a voyage to Newry with a cargo
of pipe clay.
1863 - The Schooner "Ocean Maid" was built
at Nefyn.
1863 - Robert Rees of Morfa Nefyn was awarded the Bronze
medal by the R.N.L.I. for saving 23 lives from the "Bodvel"
and other vessels wrecked at Porthdinllaen on the same day.
1863
- Dec 3rd., the Schooner "Bardsey" was wrecked off
Porthdinllaen.
1864 - Porthdinllaen lifeboat station established. The
first lifeboat there was the "Cotton Sheppard".
1864 - The Schooner "Racer" was lost off Bardsey.
1865 - An Austrian sailing ship was lost off Rhiw.
1866 - Dec. 6th the Schooner "Henry Catherine"
was wrecked at Hells mouth, only one soul was saved.
1866 - The Barques "Robert Jones" and "Isolina"
were built at Nefyn.
1866 - The Brigantine "Columbia" was lost at
Porthdinllaen.
1866 - The Provincial Shipowners Marine Protection Society
was formed at Nefyn. Also the Provincial A.I. Mutual Marine
Insurance Co.
1867 - The Schooner "Six Brothers" was wrecked
at Porthdinllaen.
1867 - The Schooner "Vine" of Nefyn was lost
off Tudweiliog.
1868
- The Schooner "Joseph Nicholson" 99 tons, was built
at Nefyn by Rees Davies. The owner/master was David Davies.
Lost 1884.
1868 - A ship carrying timber was wrecked at Aberdaron.
1868 - Ancient Briton Mutual Marine Insurance Society
formed at Nefyn.
1869 - The Schooner "Voelas" was lost near
Bardsey.
1869 - Cambrian Freight and Outfit Insurance Co. formed
at Nefyn.
1870
- The Schooner "Miss Pritchard" built at Nefyn.
1870-
In October the
American ship "Sorrento" on a passage from Liverpool
to New Orleans was wrecked off Llangwnnadl.
1870
- The Schooner "Nymph" was wrecked at Porthdinllaen.
1870 - The lifeboat station was established at Abersoch.
1872 - Victoria Mutual Marine Insurance Society established
at Nefyn.
1872 - North Wales Mutual Marine Marine Insurance Co.
formed at Nefyn.
1873 - The Brig "Sybile Wynne" was launched
at Porthdinllaen. On the morning of her launch, Ieuan Gwyllt
preached aboard her.
1874
- The Schooner "Reindeer" 75 tons, built at Nefyn
in 1841 was wrecked at Bardsey with a cargo of slates for Coles
of London.
1875 - Jan. the steam ship "Cardigan" collided
with another steamer in Cardigan Bay whilst on a passage from
Cardigan to Belfast. She drifted ashore at Pwllheli where she
became a total wreck.
1875 - The Schooner "Martha was wrecked off Pistyll.
1877 - Ancient Britain Iron Sailing Ship Co. formed at
Nefyn.
1878-
The combined valuation of vessels insured with various insurance
companies in Nefyn, totalled over £2,000,000 during this
year.
1878 - A fog horn was established at Bardsey.
1878 - The last Schooner to be built at Pwllheli, the"W.D.Potts"
& the Brig "Carl & Louise" 183 tons, were
launched.
1879 - 6 lives were saved when the Steam ship "Baron"
was in distress off Porthdinllaen.
1879 - The North and South Wales Iron Sailing Ship Freight
and Outfit Co., formed at Nefyn.
1879 - The Schooner "Weaver" was wrecked at
Porthor, Aberdaron.

1880
- 1899
1880-
The last schooner to be launched at Nefyn was the "Venus"
1881-
On
march 3rd, the "Royal Charter" of Porthmadog wrecked
on Maen mellt whilst in balast on route for Dublin.
1881-
On October 14th The Leyland
steamer the "Cyprian" was
wrecked at Porth Cwmistir, Edern. Of the crew of 22, only
8 survived.
1881
- The Schooner "Miss Beck" lost at Porthdinllaen.
1881
- Nefyn Shipowners Mutual Marine Protection Assoc., Co. formed.
1882
- The Nefyn built Schooner "Sedelous" (1849) was wrecked
on Porthmadog bar on 3rd Jan., with a cargo of Iron ore and
dynamite.
1882
- The Barque "Lady Hings" wrecked off Trefor.
1883
- The Barque "Perseveranza" stranded at Hells Mouth.
1884
- The Scottish Brig "Luther" wrecked at Porth Iago,
whilst on a passage from Dundee to Newfoundland.
1884
- Prydain Steam Ship Co. formed at Nefyn.
1888
- The Schooner "Ann Jones" 85 tons, of Pwllheli, lost
in the Humber.
1889
- Lifeboat station established at Trefor.
1890
- Pwllheli and Nefyn Mutual Marine Insurance Co. was wound up.
1891
- Pwllheli lifeboat station established. The first lifeboat
there was the "Margaret Platt".
1891
- The Schooner "William" was wrecked at Porth Colmon.
1893
- March 15th, the steam ship "Glendarrock" in distress
off Pwllheli, 11 lives saved.
1893
- July 7th, two men drown through capsizing during the Nefyn
regatta.
1894
- The Smack "Dauntless" of Jersey, wrecked at Porthdinllaen.

1894
- The Smack "Alpha" sank off Pwllheli.
1894
- Trefor lifeboat station closed.
1896
- June 6th. the Schooner "Idea" wrecked at Hells Mouth.
1898
- The Schooners "Joseph Nickolson" and "Twelve
Apostles" wrecked at Hells Mouth.
1899-
On July 1st, 12 lives, mostly children were lost in a boating
accident off Pwllheli.

1900
- 1919
1901-
The Barque "Stuart"
was wrecked at Porth Ty Mawr, Llangwnnadl whilst on a passage
from Liverpool to Newzealand.

1901
- A ship belonging to "White Abbey" was washed ashore
at Pwllheli. It had foundered in the Irish sea 15 months previously.
1902
- The Schooner "fossil" was wrecked at Llanbedrog.
1903
- Work stsrted on the new harbour at Pwllheli.
1904
- The Schooner "Miss Prichard" (Built 1870 at Nefyn),
was lost off Cape wrath, bound for Copenhagen with slates.
1905
- The Schooner "Gowerian" was wrecked at Abersoch.
1907
- March 16th, The Schooner "Brothers" built at Nefyn,
was lost off Abersoch.
1908
- The "Lusitania", the Cunard liner, was seen passing
the Llyn coast.
1909
- The Schooner "Ann & Jane Pritchard" (built Pwllheli
1859) was lost in a collision.
1910
- The Ketch "Sarah" was wrecked at Porthdinllaen.
1912
- March 28th, The Schooner "Margaret & Elizabeth"
wrecked at Porth Iago whilst carrying a cargo of coal for Rhiw.
1914
- Jan, 26th,The Schooner "Harvest Home" was wrecked
near Uwchmynydd, Aberdaron with a cargo of china clay.
1916
- Jan, 2nd, The ship "Porthalloch" wrecked at Sarn
Padrig, Abersoch. It was bound for 'Frisco with a cargo of nitrate
of soda.
1916
- A number of German Submarines were sighted off the coast of
Llyn.
1917
- The C.P.R. liner seen passing through Bardsey sound.
1917
- Many convoys seen passing the coast of Llyn.
1918
- The Liner "Oransa" torpedoed off Bardsey.
1918-
A large number of bodies from the ships "Leinster"
and the "Burutu" washed ashore along the coast of
Lleyn.

1920
- 1941
1920-
Nefyn sailing regatta held again for the first time in years.
1924
- South Caernarfonshire Yacht Club formed.
1926
- Christening ceremony for "M.O.Y.E.", the first motor
lifeboat in Llyn at Porthdinllaen.
1927
- Abersoch lifeboat station closed.
1927
- The steam ship "Matje" was
driven ashore at Porthdinllaen.

1930
- Coastguard station established at Porthdinllaen.
1931
- The motor lifeboat "William Macpherson" stationed
at Pwllheli.
1931
- Criccieth lifeboat station closed.
1932 -
The M.V. Maraboe
was grounded at Carreg y Llam between Pistyll and Nant Gwrtheyrn.
It was re-floated the following day with
the assistance of the tug "Ranger".
1933
- March 22nd. A small fishing boat with two men onboard, were
blown out to sea off Tudweiliog. They landed in County Down
in Ireland 35 hours later.
1934
- Aug. The steam ship "Pultney" with a cargo of coal
from Penmaenmawr, sunk in a collision with the s.s. "Thelma"
off Bardsey.
1934
- Oct. The Greek steamer "Dimitros Inglesos" put into
Porthdinllaen for repairs.
1934
- Death of Mrs Jones Ty Coch Inn, the only woman Harbourmaster
in the country.
1934
- The R.M.S. "Queen Mary" was seen passing Bardsey
by the people of Aberdaron.
1935
- The yacht "Helfa" wrecked off Edern.
1935
- Seven destroyers anchored at Hells Mouth.
1937
- The s.s. "Oakvilla" ashore
at Porth Nant.
1940
- H.M.S. Glendower, a Naval shore training establishment was
built at Afonwen.
1940
- Dutch tanker towed to Porthdinllaen, after being bombed off
Bardsey.
1941
- Oil tanker bombed, and set afire off the coast of
Llyn.
1942
- Dec. The Danish steamer "Knut" hit a mine off Bardsey.
15 members of the crew landed in the ships lifeboat at Porthdinllaen.
1942
- A large number of mines were washed ashore along the coasts
of Llyn.
1951 -
The "Amy
Summerfield was wrecked at Nant Gwrtheyrn.

LLEYN
HISTORICAL & MARITIME MUSEUM, NEFYN
Old
St Mary's Church, Church Street, Nefyn
Open;
Beginning July to mid September. Monday to Saturday: lO.3Oam
- 4.3Opm Sundays: 2.OOpm - 4.OOpm
Admission; FREE - Donations acceptable.
Further information: Capt, R. Rice Hughes. Tel: (01758) 720
270.
The Museum is housed in the Old Church on the site of a 6th
century Celtic church. There is a weather vane shaped as a full
rigged ship on the tower.
Through painting, photographs and artefacts is shown the local
maritime history including ship building, coasting vessels,
herring industry and also everyday life at the turn of the 19th
century.
Rhif Elusen . Charity No. 514365
|